De open zenuw van links. Hoe de elite Jan met de Pet liet vallen.
Decennia geleden waren veel kopstukken van de PvdA mensen met een gewone baan en gewone opleiding. Die zijn er nu niet meer. Maar is dat erg? Je wil toch op elke post de meest geschikte persoon? En bestuur en politiek zijn geen gemakkelijke bezigheden.
Het probleem van de PvdA zit veel dieper. Het is de open zenuw van links, waar de meeste linkse hogeropgeleiden liever niets van willen horen: ze interesseren zich niet meer voor de gewone man.
Wat is er aan de hand? Zoals de meeste mensen, proberen ook de kiezers met een hoge opleiding en hoog inkomen in de politiek hun eigenbelang na te streven. Sommigen van hen willen ook anderen wat gunnen en stemmen bijvoorbeeld op D66 of het CDA.
Een derde groep wil niet slechts voor zijn eigenbelang kiezen, uit betrokkenheid, solidariteit of schuldgevoel (of denkt dat niet te willen doen). Dat is de links geëngageerde elite. Zij stemt bijvoorbeeld GroenLinks of PvdA.
De laatste decennia heeft het grootste deel van deze links geëngageerde bovenlaag de autochtone ‘arbeidersklasse’ laten vallen.
Door de toename van de welvaart is de ‘arbeidersklasse’ verdwenen of ze is helemaal niet zo lijdend en zielig meer. En er is een kwetsbaardere groep bij gekomen: de immigranten en hun nakomelingen, die bij veel linkse mensen lang meer gevoelens van sympathie en solidariteit opwekten.
De belangen van de autochtone en allochtonen LBO’ers en MBO’ers staan echter op gespannen voet met elkaar. Ze concurreren met elkaar om werk en sociale voorzieningen. En de problemen van de nieuwkomers om zich aan te passen, treffen vooral de autochtonen met de dunste beurs.
De autochtonen die het minst verdienen en het minste perspectief hebben, voelen zich door de elite politiek miskend en in de steek gelaten, ook door de partijen die eerst voor hun belangen opkwamen.
Dat voelen ze zich niet alleen, bijna de hele elite heeft ze ook laten vallen. De PvdA en GroenLinks zijn liberale partijen geworden en hebben de problemen van de immigratie voor een groot deel genegeerd. Ze hebben de andere kant uit gekeken. Dat in de GroenLinks de communistische CPN is opgegaan, is niet meer voor te stellen.
Het probleem is dus niet in de eerste plaats dat de elite te weinig weet wat er echt onder de mensen leeft. Het interesseert haar gewoon niet meer.
Reacties