Uitslag Stelling: 'Huidig systeem is piramidespel'

Uit de jongste cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) blijkt dat de kosten voor de sociale voorzieningen afgelopen jaar zijn opgelopen tot 169 miljard euro. Oudminister Willem Vermeend liet al vlug weten dat het de hoogste tijd wordt om de sociale zekerheid te hervormen. „Bruin kan de kar niet meer trekken”, aldus Vermeend. Ook de kleine 4000 deelnemers aan de Stelling van de Dag zien beren op de weg: 69 procent meent dat de verzorgingsstaat bezwijkt onder de hoge lasten.

„Als er geen verandering komt in het stelsel, vernietigt het stelsel zichzelf”, reageert een van de respondenten. Zo somber ziet lang niet iedereen het in, maar het is duidelijk dat veel lezers zich zorgen maken over de betaalbaarheid van de sociale voorzieningen. Want, zo illustreerde het CBS: de totale sociale uitkeringen bedragen omgerekend meer dan 10.000 euro per persoon per jaar. De hoogte van dat bedrag toont volgens 54 procent van de lezers aan dat de verzorgingsstaat is doorgeslagen.

Armoede

Overigens is de helft van alle deelnemers er trots op dat we tot de sociaalste landen van Europa behoren. „De beschaving van een land is evenredig aan het sociale vangnet”, schrijft iemand. Bovendien, zo meent iemand anders: „Uithollen van sociale voorzieningen leidt tot meer armoede. En meer criminaliteit.” Maar de deelnemers die minder trots zijn op de verzorgingsstaat, hebben daar uiteraard ook hun redenen voor. „Mensen moeten weer leren voor zichzelf te zorgen en hun eigen verantwoordelijkheid nemen. Nederland is een verslaafde subsidiestaat geworden”, luidde een van de reacties.

Een belangrijke uitgavenpost vormt de collectieve oudedagsvoorziening, en daarover woedt dan ook al enige tijd een politieke discussie. Maar terwijl de meeste politieke partijen een verhoging van de aow-leeftijd tot 67 jaar bepleiten, blijkt slechts een kwart van de deelnemers dat een logische en rechtvaardige maatregel te vinden. Het levert bovendien niets op, stellen verschillende lezers. „Bij aow op 67 lopen de wao en ww ook tot 67, en die uitkeringen zijn meestal hoger dan de aow.”

Een meerderheid van 65 procent vindt het een groot gebrek dat de aow een omslagstelsel is. In combinatie met toenemende vergrijzing moest dit systeem wel spaak lopen, stellen deze lezers. Een kwart van alle deelnemers noemt dit zelfs een belangrijke oorzaak voor het uit de hand lopen van het gehele socialezekerheidsstelsel.„Het huidige systeem is een piramidespel dat instort doordat te veel mensen er een beroep op moeten doen”, in de woorden van een lezer. Maar hoe kan het beter?

Sparen

Er klinken verschillende geluiden. „Oude rechten handhaven of afkopen en vanaf nu meer eigen verantwoordelijkheid bij de burger leggen, dus zelf sparen en minder premies betalen”, stelt een respondent voor. Iemand anders meent dat de kosten prima uitgesmeerd kunnen worden: „De vergrijzing is een tijdelijk probleem waarvan de kosten over een langere periode kunnen worden verdeeld.” Dat is overigens 36 procent van alle deelnemers met hem eens.

Zelf sparen voor de oude dag, dat blijken veel mensen een goed idee te vinden. „Als we geleidelijk overstappen naar een spaarstelsel voor de sociale voorzieningen lost het zich in de toekomst vanzelf op.” Anderen zijn hier juist huiverig voor. Zo schrijft iemand: „De woekerpolissen hebben ons laten zien dat je risico’s laten verzekeren door banken en verzekeraars duurder is dan door de overheid.”

Voorts meent iets meer dan de helft dat er door immigratie onevenwichtigheid is ontstaan tussen premiebetalers en uitkeringsgerechtigden: „Doordat er veel instroom is die geen premies heeft betaald maar er wel in moet delen, is het onbetaalbaar geworden.” Veel respondenten pleiten er dan ook voor om immigranten niet onmiddellijk toegang te geven tot alle sociale zekerheid. Want niet alleen raakt het stelsel erdoor overbelast, er gaat bovendien geen enkele prikkel van uit. „Nieuwkomers pas na 5 à 10 werkzame jaren mee laten participeren”, vat een respondent samen.

Ten slotte hebben de deelnemers in meerderheid oog voor onbedoelde neveneffecten van sociale zekerheid. Bijna driekwart meent dat de hoge premies ertoe leiden dat mensen meer en vaker een beroep op voorzieningen doen. Ze betalen ervoor, dus ze hebben er recht op. Ook meent iets meer dan de helft dat alle zorg en zekerheid het moeilijker maken om te accepteren dat ongemak, pech en ziekte óók bij het leven horen.

Johan Jansen

Vandaag is er een extra vroege Stelling van de Dag. U kunt eraan meedoen van 7.00 tot 15.30 uur via www.telegraaf.nl en www.wuz.nl.

10 Reactie(s) 1 keer bekeken

Inloggen

U dient eerst in te loggen voordat u kunt reageren:

Naam
Wachtwoord
 

Heeft u nog geen account? Registreer dan hier.