De donkere kant van het poldersucces

De donkere kant van het poldersucces.

De verdeling van macht moet door een slim systeem in balans gehouden worden. Belangrijk hierbij is dat machtsfactoren actief betrokken blijven. Wanneer dit niet gebeurt is één ding zeker: waar ruimte ligt wordt ruimte genomen.

Een democratie behoeft een actieve kritische massa om gezond te blijven. Deze controleert de heersende elite. Wanneer verkeerde beslissingen zijn genomen, moet daarop afgerekend kunnen worden. Dat houdt de zaak scherp en in evenwicht.

In Nederland, maar ook daarbuiten, is het werkwoord 'polderen' een begrip geworden. Met polderen wordt het nauw samenwerken van elites bedoeld. Denk aan de politieke top onderling en top van de sociale partners, zijnde de regering, werkgevers- en werknemersorganisaties. De nauwe samenwerking doet de representanten van verschillende belangengroepen versmelten tot een club redelijk gelijkgezinde technocraten. Dat kan een periode zeer succesvol uitpakken maar tegelijk ook een monster creëren.

Poldersucces holt zeer effectief de kritische massa uit. Door het te nauw en tegelijkertijd succesvol samenwerken van elites verleert de massa het om de eigen belangen scherp in het oog te houden, en desnoods daarvoor de barricaden op te gaan. Het machtsevenwicht raakt verstoord, handige lieden zien ruimte en grijpen hun kans.

De jaren negentig is een voorbeeld van een succesvol polderdecennium. Het makkelijke overleg in een opgaande conjunctuur zocht de weg van de minste weerstand, de kritische massa werd er onvoldoende bijgehouden. Gaat u rustig slapen, regering en sociale partners regelen het wel voor u. Deals werden werden veelvuldig buiten beeld beklonken en over de achterliggende visie onvoldoende gedebatteerd. Alles verliep zogenaamd steeds efficiënter en nu zitten we met de gebakken peren.

Onverstandige deregulering heeft een chaos gecreëerd. Makkelijk krediet heeft de massa blind laten consumeren terwijl kennis en productie in hoog tempo naar het Oosten weglekten. Voor een krapper wordende energiemarkt had men weinig oog, de markt zal het wel oplossen. Een enorme en onnodige crisis, die zogenaamd niemand heeft kunnen zien aankomen, is inmiddels een feit. Het is onbegrijpelijk dat er zo weinig mensen in opstand komen tegen de enorme excessen die zich hebben ontwikkeld. Een bank die aan een staatsinfuus hangt kan ongestraft 500 miljoen aan bonussen uitkeren. Een voorstel voor een peperduur en fout kilometerheffing-systeem levert weliswaar redelijk gevulde petities op, maar op een echte manifestatie zijn de aanwezigen op 4 tot 6 handen te tellen.

Het is niet te begrijpen dat een Maarten van Rossem in deze tijd van crisis pleit voor minder democratie, alsof de elite de laatste jaren zulke goede duurzame diensten hebben bewezen. Nee, het juist tijd voor meer democratie. Laat de regering ieder half jaar een raadplegend referendum organiseren. De bevolking zou middels een voorafgaande enquête het onderwerp zelf moeten bepalen. Zo komt de macht weer in balans. Zo komt er weer verdieping in de participatie en het publieke debat. En als het dan misgaat was de bevolking er tenminste bij en ontstaat er geen legitimiteits-crisis. U kunt het voorstel voor een halfjaarlijks referendum steunen. Zie daarvoor de petitie op Meebeslissen.nl

4 Reactie(s) 1 keer bekeken

Inloggen

U dient eerst in te loggen voordat u kunt reageren:

Naam
Wachtwoord
 

Heeft u nog geen account? Registreer dan hier.